AKTUALNOŚCI

Alternatywa dla Śląska

Śląsk, nie potrzebuje alternatywy, a odczarowania informacji o Ślązakach i Śląsku.

Myśląc o budowaniu przyszłości należy spojrzeć w przeszłości i odczarować informacje o możliwościach, wykształceniu, aktywności, kulturze nas mieszkających na tej ziemi.
Trudne dla mieszkańców tej ziemi, dla mnie także, są informacje, iż historia, a szczególnie nauka i kultura rozpoczęła się od 1945 roku. Od kilku lat podaje się że rozwój Śląska rozpoczął się w 1922 r.
Proponuję więc przypomnienie i to nie tylko sporadycznie prawdziwej historii tej ziemi. ...

Bernadeta Szymik –Kozaczko

APEL

Ad calendas graecas

Powszechnie znaną prawdą jest, iż kolejne epoki w rozwoju gatunku ludzkiego owocowały w zmieniających się sposobach komunikowania się pomiędzy ludźmi, jak również przekazywania swojej spuścizny kulturowej następnym generacjom. To, że dziś dysponujemy źródłami z których możemy dowiedzieć się czegoś o kulturze Mezopotamii lub Egiptu zawdzięczamy ówczesnym skrybom, którzy mozolnie pokrywali gliniane tablice pismem klinowym lub nanosili hieroglify na zwoje papirusu. Tworzyli prawdopodobnie ad hoc, na potrzebę chwili, nie zastanawiając się może nad tym, iż po tysiącach lat naukowcy z innych epok najpierw odkryją a następnie odcyfrują dla ludzi współczesnych fakty o poczynaniach ludzkich ...

E.H.W.

UNSER OBERSCHLESIEN

Kampf ohne Zukunft

Die Bergarbeiter bangen um ihre Arbeitsplätze, aber gibt es eine Alternative?

Die Ankündigung der polnischen Regierung, zum Jahresende vier oberschlesische Steinkohlengruben zu schließen und fast 9.000 Bergleute zu entlassen, hat in der Woiwodschaft „Schlesien“ (Kattowitz) eine schwere politische Krise hervorgerufen. Diese Region ist seit Jahrzehnten von den Folgen einer ökologischen Katastrophe betroffen, ist infrastrukturell stark vernachlässigt, hat ein „skansenartiges“ Erscheinungsbild sowie eine deformierte Arbeitsstruktur. Die Ausbeutung Oberschlesiens ist neben dem kulturellen und ökonomischen Verlust des früheren „know hows“ die größte Belastung, und Polen hat nicht genügend Ressourcen, um die „ausgequetschte“ Region zu sanieren. ...

Joachim Stebel (UO)

Licencia poetica

Od lat trwają dyskusję na temat kryteriów, którymi kieruje się komitet literackiej nagrody Nobla, przy ogłaszaniu corocznie nazwiska wyróżnionego w ten sposób literata. Nie wdając się w szczegóły tych dywagacji, można stwierdzić, że każdą decyzję komitetu da się uzasadnić w werdykcie. Następnie poprzez publikatory większość globalnej wioski dowiaduje o istnieniu tego wyjątkowego pióra, o którym niekiedy dotychczas wiadome było tylko krytykom literackim. ...

E. H. W.

HISTORIA

We Fusbalu Slonsk byl richtik fest potyngom

Ślonzok jak prziszel z gruby do dom to zajmowoł sie swojimi "ptokami". A wiymy, że mioł jich pora.
Roz tym ptokym było chowanie gołymbi, roz królików, roz ino łogródek przi lałbie, ale nojwiyncyj chopów miało dwa ptoki: szkat i fusbal. We fusbalu Ślonsk był richtik fest potyngom. Styknie pedzieć, że były czasy jak pół piyrszyj ligi to były drużyny ze Ślonska. A i dzisiej (w roku 2003) chocioż we fusbalu bardzij sie ło piniondze rozchodzi jak ło funkcja socjalno szportu trzi ślonske miasta majom drużyny w piyrszyj lidze: Katowice, Wodzisław i Zabrze. ...

FRANCEK CHWILA

Extra gesichta, ło Tułach, Blachach, Łosi i Miynkusie, coch jong na dziewionty konkurs we tych nasych Ugianach nie yno bez to napisoł, bo łoni tang juz bezy mje wcale zyć nie poradzong, ale i bez to, bo joł bez nich tez

Witong Wołs, zołcne Panusie i zołcni Panołckowie, juz ćwołrty rołz we tych nasych Ugianach. Dyć nie chcioł ejch juz nic pisać, ale kyście mi zaprosyniy posłali, to zaś mje potytrało i juzaś śkryflong.
Prawie coch sie sang w tej mojej klitce hajcong naśtalowoł, bo sang boło zimno jak w buźnicy, choć je dopiyro koniec septymbra. Kole tego mojygo komputera stojong te roze, coch jy boł dostoł w marcu na moj geburtstak, jak mi rzło piyńdziejsiont lołt. Ja, widzita, i to tak ejch juz wiek zezoł, choć ejch juz łod malutkości boł haranza i ciyngyng na coś tang chory. Joł te roze ususoł, izby mi po dwuch abo trzech dniach nie padły jak stonki, jak jy azotoksyng posujes; a ususonymi kwiołtkoma to sie mogang mozno az na bezrok jescy radować. ...

Alfred Bartylla-Blanke

Pszowik w Köln

Symbolem, ale także turystyczną atrakcją milionowego miasta Köln jest Katedra, największa w Niemczech, jedna z najważniejszych na całym świecie. Katedrę św.św.Piotra i Marii rozpoczęto budować w roku 1248. Jest ona niewątpliwym świadkiem rozwoju historii całej Europy, tak kościelnej jak i politycznej. Na terenie Katedry znajduje się wiele grobowców wybitnych postaci. Pomiędzy plejadą kolońskich kardynałów i biskupów odkrywamy nazwisko. ...

Marian E. Hickel

(Nie)chciana kapliczka

Na pograniczu Bytomia i Piekar Śląskich w polu stoi zniszczona kapliczka. Otaczają ją lipy. Kapliczka jest zabytkiem. Przychodzą tam z kwiatkami i świeczkami ludzie z okolicznych stron, ale nie są w stanie uratować tego nie-zwykłego miejsca.
Jest poniedziałek, pada deszcz. Dojeżdżam do miejsca, w którym znajduje się kapliczka "Maria Hilf" (Maryjo Wspomóż) . Usytuowana jest na granicy, ale po stronie Piekar. Niedaleko przebiegają tory, a po drugiej stronie jest już Bytom. Z większej odległości kaplicy nie widać - wokół niej rosną lipy (około 10 wielkich stuletnich drzew). Te lipy, podobnie jak kaplica, są zabytkowe.

Jola Kubik

Obudź się Rubinzalii Silesii – dalej przekazywać tradycję

Jak przed 1500 laty, tak w ostatnich 100 latach przemieszczali sie ludzie, wyjątkowo na ziemi śląskiej, jak nigdzie w świecie. Tam i z powrotem w krótkim czasie, szczególnie tu na Śląsku – porównując z innymi krainami świata. Heimaty czy Domowiny przez to, szczególnie ostatnio równały poziomem w dół, obniżały i do dzisiaj obniżają swe loty, w własnej tradycji, kulturze, języku, ale i w technice i sposobie zachowawczym w nowych warunkach społeczno-ekonomicznych. ...

Peter Sczepanek

UMIYRANI NA ŚLONSKU

Umrzył faroż Chimek. Pjyrszy z naszej piontki zza stodoły od Cichego. Drugi umrzył Richuś. Na Ślonsku umjyrani mjyndzy sztyrdzieści pjyńć a sześćdziesiontkom, to nic nowego.
Na bezrok Maks wyjechoł do tych lepszych Njymiec. Ożyniył sie z dziołchom z Zabrza, a ona tam miała połowa rodziny. Załatwjyli mu robota, to pojechoł. Na pogrzebach Chimka i Richusia był.
Matka od Richusia - Waleska - dożyła dziewjyńćdziesiontki. Ta baba powinna być śwjynto. Przeżyła sztyrech synów. Wszyjstkich, bo wjyncy ni miała. Pjyrszy, Reinhold, zginył na ostfroncie w drugim roku wojny. Drugi, Heinrich, zaginył; do dzisioka go ni ma. ... 

C i e l i k

Było to jeszcze przed drugom wojnom światowom, jak w piyknyj wsi Baranowice, w keryj rzyka Ruda zaczyno swoji wandrowanie, prziszoł na świat mały Stanik. Jego starziki noleżeli do jednych z nojbogatszych siedloków ze wsi. Mieli dwie pory koni, krowy i pełno inkszyj gowiedzi. Mieli tyż wielki kyns lasa, dużo pola i piykne łąki, przez kere leciała rzyczka z czyściutkom wodom.
Po wojnie, jak to po wojnie, wszystkim ludziom biyda do garca zaglondała. Stanikowi jednak nic niy brakowało, chocioż starziki cołki dobytek straciyli. Obstoła sie yno koza, keryj rusy niy wysmotrali, bo stareczka jom skryła w pywnicy za grodzom z kartoflami. ...